Rregulli 90/180 në Schengen

Çfarë ndodh nëse e tejkaloni afatin dhe kur mund të udhëtoni përsëri?

Për shtetasit shqiptarë që udhëtojnë në zonën Schengen për qëndrime të shkurtra, një nga rregullat më të rëndësishme është kufiri i 90 ditëve brenda çdo periudhe 180-ditore. Ky rregull shpesh keqkuptohet, sidomos kur udhëtimet janë të shpeshta ose kur personi hyn dhe del disa herë nga zona Schengen.

Një tjetër keqkuptim i zakonshëm është ideja se dalja nga Schengen-i “i fshin” ditët e mëparshme dhe e nis numërimin nga zero. Kjo nuk është e saktë. Llogaritja bëhet mbi një periudhë lëvizëse prej 180 ditësh dhe çdo ditë qëndrimi duhet të kontrollohet në raport me 180 ditët që e paraprijnë.

Në pak fjalë: Mund të qëndroni deri në 90 ditë në total brenda çdo periudhe 180-ditore për qëndrime të shkurtra. Ditët nuk llogariten veçmas për çdo shtet Schengen dhe një dalje e shkurtër nuk e rifillon automatikisht numërimin.

1. Si funksionon rregulli 90/180?

Rregulli duhet kuptuar si një kontroll i vazhdueshëm. Për çdo ditë kur jeni në zonën Schengen, shikohen 180 ditët e fundit dhe numërohen të gjitha ditët që keni kaluar në Schengen gjatë asaj periudhe. Nëse totali arrin 90 ditë, nuk mund të vazhdoni qëndrimin si vizitor i zakonshëm pa një bazë tjetër ligjore.

Dita e hyrjes dhe dita e daljes llogariten si ditë qëndrimi. Po kështu, udhëtimi në disa shtete të ndryshme Schengen nuk krijon kuota të reja 90-ditore. Nëse, për shembull, keni kaluar 30 ditë në Itali, 20 në Gjermani dhe 40 në Francë brenda së njëjtës periudhë lëvizëse 180-ditore, keni përdorur gjithsej 90 ditë.

Shembull praktik: Nëse keni përdorur të gjitha 90 ditët, një dalje për 5 ose 10 ditë jashtë Schengen-it nuk do të thotë domosdoshmërisht se mund të hyni përsëri për 90 ditë të reja. Duhet të kalojë kohë e mjaftueshme që disa nga ditët e vjetra të qëndrimit të dalin jashtë dritares së fundit 180-ditore.

2. Çfarë konsiderohet tejkalim i afatit (overstay)?

Overstay ndodh kur një person qëndron në territorin Schengen përtej periudhës së lejuar për qëndrim të shkurtër, pa pasur një vizë afatgjatë, leje qëndrimi ose një bazë tjetër ligjore që autorizon qëndrimin.

Tejkalimi mund të jetë i shkurtër ose i zgjatur, por juridikisht edhe disa ditë mbi afatin mund të krijojnë problem. Pasojat varen nga shteti ku konstatohet shkelja, kohëzgjatja e saj, arsyeja e tejkalimit dhe rrethanat individuale.

3. Çfarë mund të ndodhë nëse keni qëndruar më shumë se 90 ditë?

Tejkalimi i periudhës së autorizuar nuk sjell automatikisht të njëjtën masë për çdo person. Autoriteti kompetent mund të vlerësojë situatën dhe, sipas rastit, mund të ketë masa administrative që lidhen me kthimin, largimin ose ndalimin e hyrjes.

• Mund të konstatohet qëndrim i parregullt dhe të merret një vendim kthimi.
• Mund të kërkohet largimi vullnetar brenda një afati të caktuar, nëse kushtet ligjore e lejojnë.
• Në rrethana të caktuara mund të vendoset ndalim hyrjeje.
• Nëse vendimi shoqërohet me një ndalim hyrjeje, mund të krijohet edhe një sinjalizim për refuzim hyrjeje ose qëndrimi në SIS.
• Rregullat kombëtare mund të parashikojnë edhe pasoja të tjera administrative.

Prandaj, të thuash vetëm “kam kaluar 90 ditët” nuk mjafton për të përcaktuar pasojën. Duhet kontrolluar nëse ka një vendim formal, çfarë lloji është vendimi, a përmban ndalim hyrjeje dhe nëse ekziston një sinjalizim aktiv në Schengen Information System.

4. A merr automatikisht ekspuls kush kalon 90 ditët?

Jo. Tejkalimi i afatit nuk duhet barazuar automatikisht me një “ekspuls” shumëvjeçar. Në praktikën e përditshme përdoret shpesh fjala ekspuls për masa të ndryshme, por juridikisht duhet dalluar ndërmjet vendimit të kthimit, largimit të detyruar dhe ndalimit të hyrjes.

Sipas kuadrit të BE-së për kthimin e shtetasve të vendeve të treta, një vendim kthimi duhet të shoqërohet me ndalim hyrjeje në disa situata të caktuara, për shembull kur nuk është dhënë afat për largim vullnetar ose kur detyrimi për kthim nuk është respektuar. Në raste të tjera, ndalimi i hyrjes nuk është domosdoshmërisht automatik.

E rëndësishme: Nëse keni marrë vetëm një vendim kthimi, kjo nuk do të thotë automatikisht se keni një ndalim aktiv për gjithë zonën Schengen. Vendimi duhet lexuar me kujdes dhe, kur është e nevojshme, duhet verifikuar statusi në SIS.

5. Sa mund të zgjasë një ndalim hyrjeje?

Kohëzgjatja përcaktohet duke marrë parasysh rrethanat e rastit konkret. Sipas Direktivës 2008/115/EC, ndalimi i hyrjes, si rregull, nuk duhet të kalojë pesë vjet, me përjashtim të rasteve kur personi konsiderohet kërcënim serioz për rendin publik, sigurinë publike ose sigurinë kombëtare.

Kjo nuk do të thotë se çdo ndalim është pesëvjeçar. Mund të jetë më i shkurtër, në varësi të vendimit të autoritetit dhe rrethanave që kanë çuar në masë.

6. Kur mund të udhëtoni përsëri?

Përgjigjja varet nga dy pyetje të ndryshme: së pari, a keni sërish ditë të disponueshme sipas rregullit 90/180; së dyti, a ekziston ndonjë ndalim hyrjeje ose sinjalizim aktiv që pengon hyrjen.

• Nëse nuk ka ndalim hyrjeje, duhet të kontrollohet vetëm llogaritja 90/180 dhe të përcaktohet dita kur krijohet përsëri hapësirë ligjore për qëndrim.
• Nëse ekziston ndalim hyrjeje, llogaritja 90/180 nuk e zgjidh problemin. Duhet të përfundojë afati i masës ose të shqyrtohet mundësia për heqje, shkurtim apo rishikim.
• Nëse ka pasur refuzim hyrjeje në kufi, duhet parë arsyeja e refuzimit dhe nëse ajo vazhdon të ekzistojë.

7. Çfarë ndryshon me sistemin EES?

Nga 10 prilli 2026, Entry/Exit System (EES) është plotësisht operacional në kufijtë e jashtëm të vendeve që e përdorin sistemin. EES regjistron në mënyrë digjitale hyrjet, daljet dhe refuzimet e hyrjes të shtetasve jo-BE që udhëtojnë për qëndrime të shkurtra.

Në praktikë, kjo e bën shumë më të saktë kontrollin e historikut të udhëtimeve dhe të periudhës së autorizuar të qëndrimit. Prandaj, udhëtarët nuk duhet të mbështeten vetëm te vulat fizike në pasaportë kur llogarisin ditët e qëndrimit.

Mos e ngatërroni EES me ETIAS: EES është sistemi që regjistron hyrjet dhe daljet. ETIAS është një autorizim udhëtimi i veçantë për shtetas të caktuar që udhëtojnë pa vizë dhe është një mekanizëm tjetër.

8. Po nëse tejkalimi ka ndodhur për arsye serioze?

Në një vlerësim juridik duhet të merren parasysh rrethanat individuale. Probleme shëndetësore serioze, pamundësia faktike për t’u larguar, anulime të jashtëzakonshme, situata familjare ose rrethana të tjera të dokumentueshme mund të kenë rëndësi në mënyrën si trajtohet rasti.

Megjithatë, ekzistenca e një arsyeje nuk duhet supozuar se e anulon automatikisht shkeljen. Është e rëndësishme që rrethana të jetë e provueshme dhe të paraqitet sipas procedurës së shtetit përkatës.

9. Çfarë duhet të kontrolloni përpara udhëtimit të ardhshëm?

• Datat e sakta të hyrjeve dhe daljeve gjatë 180 ditëve të fundit.
• Nëse keni përdorur ose jo të gjitha 90 ditët e lejuara.
• Çdo vendim që ju është dorëzuar nga autoritetet kufitare ose të emigracionit.
• Nëse vendimi përmban një ndalim hyrjeje dhe për sa kohë.
• Nëse ekziston një sinjalizim aktiv në SIS.
• Nëse keni të drejtë të kërkoni rishikim, shkurtim ose heqje të masës.

10. Pesë pyetjet më të zakonshme

Nëse dola nga Schengen-i, a fillojnë 90 ditët nga zero?

Jo. Rregulli është lëvizës dhe kontrollon 180 ditët e mëparshme. Dalja nuk e fshin automatikisht historikun e qëndrimit.

Nëse kam kaluar vetëm disa ditë mbi afat, a kam patjetër ndalim hyrjeje?

Jo patjetër. Duhet parë vendimi konkret dhe masa që ka marrë autoriteti.

Nëse kam marrë vendim kthimi në një shtet, a jam i ndaluar në gjithë Schengen-in?

Jo gjithmonë. Efekti i masës varet nga përmbajtja e vendimit dhe nga ekzistenca ose jo e një sinjalizimi relevant në SIS.

Nëse kanë kaluar 90 ditë jashtë Schengen-it, a mund të hyj patjetër?

Jo nëse ekziston ende një ndalim hyrjeje aktiv. Llogaritja 90/180 dhe ndalimi i hyrjes janë dy çështje të ndryshme.

A mund të hiqet një ndalim hyrjeje para përfundimit të afatit?

Në disa raste mund të kërkohet rishikim, shkurtim ose heqje, por kjo varet nga shteti, arsyeja e masës dhe rrethanat individuale.

Si mund t’ju ndihmojë Emini Law Firm & Immigration?

Ne asistojmë shtetasit shqiptarë që kanë pasur probleme me qëndrimin ose hyrjen në zonën Schengen, duke vlerësuar dokumentet dhe statusin juridik të masës përpara se të ndërmerret një udhëtim i ri ose një procedurë ankimi.

• Llogaritje dhe vlerësim i historikut të qëndrimit sipas rregullit 90/180.
• Shqyrtim i vendimit të kthimit, largimit ose ndalimit të hyrjes.
• Vlerësim i pasojave të një overstay-i.
• Asistencë për verifikimin e ekzistencës së një sinjalizimi në SIS.
• Vlerësim i mundësisë për ankim, rishikim, shkurtim ose heqje të një ndalimi hyrjeje.
• Këshillim për kohën dhe kushtet e një udhëtimi të ardhshëm.

Burime zyrtare dhe shënim juridik

Burime: Komisioni Europian – Migration and Home Affairs (rregulli i qëndrimit të shkurtër dhe Entry/Exit System); Direktiva 2008/115/EC për standardet dhe procedurat e kthimit të shtetasve të vendeve të treta; rregullat e Schengen Information System për sinjalizimet që lidhen me kthimin dhe refuzimin e hyrjes/qëndrimit.

Ky material është informues dhe nuk zëvendëson këshillimin juridik individual. Rregullat dhe pasojat konkrete mund të ndryshojnë sipas shtetit, vendimit të marrë dhe rrethanave personale të udhëtarit.